leegkiepen en overdoen

Karlsson van het dak (1975)

De TV-serie ‘Karlsson van het dak ‘ was in jaren ’70 het symbool van niet volwassen willen worden. Wat een naar kereltje eigenlijk.

Karlsson! Het was een arrogant mannetje met een propeller op zijn rug. Hij woonde op het dak van een Zweeds gezin, ergens midden in een grote stad. De ouders in het gezin geloofde niet in zijn bestaan. Maar hun kinderen wisten wel beter. Karlsson maakte in zijn hut op het dak zijn eigen toffees in een pannetje. Soms vloog hij naar beneden om volwassenen te pesten.

Kinderboek van Astrid Lindgren

(opdringerige mededeling: negeren )

Echt, het is de moeite waard om je te abonneren op mijn nieuwsbrief ‘waardevol op het web’

>>Bekijk de online versie van de nieuwsbrief

Vul je e-mailadres in:

Email Address

(verder kijken)

BG-0022 · BRP-002.022 — Boorprofiel & Verslag
Tijdlaag: 1975
2026
1975
Jeugd
Contactafdruk

Karlsson! Het was een arrogant mannetje met een propeller op zijn rug. Hij woonde op het dak van een Zweeds gezin. De ouders geloofden niet in zijn bestaan. Maar hun kinderen wisten wel beter. Karlsson maakte in zijn hut op het dak zijn eigen toffees in een pannetje. Soms vloog hij naar beneden om volwassenen te pesten.

Beschrijving van de vondst

Karlsson is geen voorbeeldige volwassene en juist daarom bruikbaar voor een kind. Hij maakt een eigen woning, voedsel en regels. De figuur biedt een tegenwereld waarin volwassenen ongelijk kunnen hebben en ondeugd een vorm van autonomie is.

BG-nummerBG-0022
IndexfossielJa. Karlsson is een indexfossiel van jeugdliteratuur waarin de kinderwereld een zelfstandige werkelijkheid vormt. Het fantastische personage maakt zichtbaar dat kinderen niet alleen ontvangers van de volwassen cultuur zijn, maar ook bewoners van een eigen verbeeldingsruimte.
AdersJeugdliteratuur; verbeelding; autonomie; ongehoorzaamheid; Scandinavische cultuur; kind versus volwassene; humor; geborgenheid.
BoorkernDe verbeelding geeft het kind een eigen dak boven de werkelijkheid.
Burkunk-notitie

Karlsson laat zien hoe een fictief personage een kind kan laten oefenen met vrijheid, scepsis en ongehoorzaamheid. De propeller is het indexfossiel van een verbeelding die zich niet laat vastzetten.

Stratigrafie

Oppervlaktelaag:

Een klein, zelfverzekerd mannetje met een propeller, een hut op het dak en een pannetje met zelfgemaakte toffees.

Gebruikslaag:

Karlsson behoort tot de wereld van het lezen en voorgelezen worden. De figuur biedt toegang tot een verborgen verdieping van het gewone gezinsleven: boven het dak bestaat een gebied waar de regels van ouders niet gelden.

Cultuurlaag:

De vondst ligt in een laag waarin kinderboeken het kind niet uitsluitend brave voorbeelden voorhouden. Karlsson is ijdel, lastig, eigenwijs en vrij. Zijn aantrekkingskracht ligt juist in zijn weigering zich aan de volwassen orde te onderwerpen.

Dieptelaag:

Onder de humor ligt het verlangen naar een bondgenoot die de werkelijkheid kan openbreken. Het kind ziet wat volwassenen niet zien en krijgt daardoor een eigen gezag.

Cultuurhistorische duiding

Karlsson woont letterlijk boven het gezin. Die plaats is betekenisvol: hij bevindt zich buiten het zicht en het gezag van de ouders, maar toch vlakbij. Het dak wordt een tussenruimte waarin fantasie, baldadigheid en zelfstandigheid mogelijk zijn.

De propeller maakt hem tot een huiselijke superheld zonder verheven moraal. Hij redt niet voortdurend de wereld, maar maakt toffees, schept op en pest volwassenen. Daarmee bewaart de vondst een vorm van jeugdcultuur waarin imperfecte figuren aantrekkelijker konden zijn dan voorbeeldige helden.

Verwante vondsten

Tom Tit; Kuifje in Afrika; Donald Duck; Thunderbirds; View-Master.

Marlin Burkunk

Follow us

Don't be shy, get in touch. We love meeting interesting people and making new friends.

Most popular

Most discussed