Marlin BurkunkEr was iemand in de klas die een View-Master had. Ik was niet zijn vriendje dus ik mocht nooit kijken. Het zijn van die objecten die je als kind heel graag wilde hebben waardoor hun vorm in je geheugen is gegrift. Hij maakte ook zo’n mooie klak wanneer je het schijfje twee beeldjes verder draaide. Wat zag je dan? Een suffe stereo-foto van twee zebra’s in de Savanne. Het was virtual reality avant-la-lettre. In essentie een mind-f*ck zo oud als de weg naar Rome.
View-Master is de merknaam van een systeem voor stereofoto’s. Het systeem werd in 1938 uitgevonden door de Amerikaanse Duitser William Gruber en in productie genomen door Sawyer’s, een fabriekje in Grubers woonplaats Portland (Oregon).
De dia’s zijn gemonteerd in ronde kartonnen schijven, zeven paren per schijf. Deze schijven passen in een stereoscoop of diaprojector. De stereoscopen zijn voor weinig geld te koop, maar er bestaan ook duurdere stereoscopen van uitstekende kwaliteit. In de oorlog werd het systeem voor opleidingen gebruikt door het Amerikaanse ministerie van defensie. Na de oorlog werd View-Master bij het algemene publiek populair.
In het medisch onderwijs werd het View Master-systeem regelmatig gebruikt als toevoeging bij boeken die belangrijke structuren in 3D moesten uitleggen, zoals anatomie en de uitleg van chirurgische ingrepen. Een voorbeeld hiervan is het boek “Stereoscopic Atlas Of Ophthalmic Surgery Of Domestic Animals” van Harlan E. Jensen (Mosby, Saint Louis, 1973). Achter in dit boek, dat over oogchirurgie gaat, zitten 16 View-Master-schijven en een opvouwbare viewer.
In 1966 werd Sawyer’s overgenomen door General Anilin and Film Corporation (GAF).
Tegenwoordig wordt View-Master meer als speelgoed beschouwd dan als een geavanceerd systeem. Dat blijkt uit de winkels waar het systeem verkocht wordt en uit de onderwerpen van de verkrijgbare schijven.
Er was iemand in de klas die een View-Master had. Ik was niet zijn vriendje dus ik mocht nooit kijken. Het zijn van die objecten die je als kind heel graag wilde hebben waardoor hun vorm in je geheugen is gegrift. Hij maakte ook zo’n mooie klak wanneer je het schijfje twee beeldjes verder draaide. Wat zag je dan? Een suffe stereo-foto van twee zebra’s in de Savanne. Het was virtual reality avant-la-lettre. In essentie een mind-f*ck zo oud als de weg naar Rome.
View-Master is de merknaam van een systeem voor stereofoto’s. Het systeem werd in 1938 uitgevonden door William Gruber en in productie genomen door Sawyer’s in Portland (Oregon). De dia’s zijn gemonteerd in ronde kartonnen schijven, zeven paren per schijf.
De View-Master is een herinnering aan kijken én niet mogen kijken. Het gemis verscherpt de vorm. Tegelijk is het apparaat meer dan speelgoed: dezelfde stereotechniek werd gebruikt om ruimtelijke structuren zichtbaar en leerbaar te maken.
De View-Master bracht driedimensionale fotografie in een goedkoop en herhaalbaar formaat. Het apparaat ligt op de grens van speelgoed, massamedia en visueel onderwijs.
rood kijkertje; ronde kartonnen schijf; stereobeelden; twee vensters voor de ogen
- de droge klak van het doorschakelen
- hendeltje; schijf in de sleuf; toestel tegen het gezicht
- karton en kunststof
| Begrip | Toen | Nu |
|---|---|---|
| View-Master | Speelgoed met plaatjes. | Een vroege persoonlijke beeldmachine, halverwege fotoalbum en virtuele werkelijkheid. |
| Driedimensionaal | Een wonderlijk beeld met diepte. | Een optisch effect dat laat zien hoe techniek aanwezigheid kan suggereren. |
| Kijken | Aan een hendeltje klikken. | Zelf het tempo en de volgorde van een kleine beeldwereld bepalen. |
Deze vondst laat zien dat afwezig gebruik toch een sterke herinnering kan produceren. Niet het vele kijken, maar de geweigerde blik maakt het object onvergetelijk.
