Marlin BurkunkKoken van Katrien. Een koel klaslokaal dat rook naar margarine. Met links en rechts een stuk of zes aanrechten met een gasfornuis en -oven, opgesteld in het gelid, alsof het schoolbanken waren. De keukenla met keukenspullen, gesorteerd in vakken.
Vandaag gaan we een Quiche Lorraine maken! Een wat…?
Op het schoolbord stond het recept van een taart of koek die we gingen maken en een schema wat de inhoud van de la moest zijn. Altijd inspecteren of hij compleet was als je begon met koken!
De veel te lange uitleg van Katrien en dan de run op de grote tafel in het midden van het lokaal waar een enorme klont margarine lag te stinken. Alvast een graai in de boter en dan in de nek smeren van klasgenoot Danielle Hooghiemstra. Want het ontbreken van gezag zorgde voor pesterijen en misschien ook wel voor zelfredzaamheid. Mijn klasgenoot Danielle zou later promoveren op een biografie over Kees Boeke dus daar is het nog goed mee gekomen. En zij was zelf trouwens ook een enorme pestkop. |
Het was een fantastisch blokuur ‘expressie’ op de WP waar ik met ontzettend veel plezier op terugkijk. Een lege kartonnen doosje halen, waarin glacés of gevulde koeken hadden gezeten, ophalen bij Toon in de Blauwe Zaal. Daarin kon je het baksel in de springvorm mee naar huis nemen. Wat een geluk was zo’n les. Even niet stomme grammatica leren maar iets met je handen maken dat je nog kon opeten ook. Nog steeds maak ik de Quiche van Katrien.
Een koel klaslokaal op de WP. Links en rechts een rij aanrechten. Gasfornuizen. Ovens. Op het bord staat het recept: Quiche Lorraine. Een wat? De run naar de grote tafel in het midden, waar een enorme klont margarine ligt te stinken.
Nog steeds maak je de Quiche van Katrien. Een blokuur expressie waarin je iets met je handen maakt. Iets warms. Iets eetbaars. Iets dat in een kartonnen doosje mee naar huis mag.
De vondst is een kookschrift. Maar eigenlijk is de vondst een les waarin school even ophoudt school te zijn. Onder de orde borrelt iets anders: pubers, onmachtig gezag, pesterijen, graaien, lachen, zelf doen. De Quiche Lorraine komt binnen als een vreemd woord uit een andere wereld — een hartige Franse taart.
De schoolkeuken van 1980 staat op een breukvlak. Aan de ene kant nog de oude huishoudelijke orde; aan de andere kant de nieuwe taal van expressie. De margarine maakt elke Franse allure onmiddellijk terug Nederlands: geen boterige bistro, gewoon een stinkende klont vet in een klaslokaal.
| Begrip | Toen | Nu |
|---|---|---|
| Quiche Lorraine | Vreemd Frans gerecht. | Ingeburgerde hartige taart. |
| Kookschrift | Schrift met recepten. | Geheugenarchief. |
| Margarine | Praktisch bakvet. | Geuranker van een klaslokaal. |
Recepten zijn een eigen soort geheugenobject. Een recept is geen ding dat je alleen bewaart — het is een handeling die opnieuw kan worden uitgevoerd. De Quiche van Katrien is een actief fossiel.
