leegkiepen en overdoen

Een zak met melk in een blauwe schenkkan (1972)

Melk uit een plastic zak drinken . Alleen in militaire dienst heb ik dat nog gedaan. Begin jaren ’70 was het heel normaal. Je plaatste de koude zak in de beker en knipte de zak schuin af.

In de vrij absurde reclame-campagnes op TV werd het drinken van melk tot vervelens toe gestimuleerd. Het figuurtje Joris Driepinter, dat na 3 glazen melk een olifant kon optillen, heeft mij tot diep in mijn volwassen leven achtervolgd. Melk moet…melk doet je goed.

Jaja. Terwijl er nooit wetenschappelijk bewijs is geleverd voor de noodzaak van die drie pinten. Integendeel het was een slinkse manier om van de melkplas binnen de EU af te komen.

Bekijk de Andere Tijden over Schoolmelk

BG-0037 · BRP-002.037 — Boorprofiel & Verslag
Tijdlaag: 1972
2026
1972
Jeugd
Contactafdruk

Melk uit een plastic zak drinken. Begin jaren ’70 was het heel normaal. Je plaatste de koude zak in de beker en knipte de zak schuin af. In de vrij absurde reclame-campagnes op TV werd het drinken van melk tot vervelens toe gestimuleerd. Het figuurtje Joris Driepinter, dat na 3 glazen melk een olifant kon optillen, heeft mij tot diep in mijn volwassen leven achtervolgd. Melk moet… melk doet je goed.

Jaja. Terwijl er nooit wetenschappelijk bewijs is geleverd voor de noodzaak van die drie pinten. Het was een slinkse manier om van de melkplas binnen de EU af te komen.

Beschrijving van de vondst

De schenkkan is een klein systeem waarin verpakking, huishouden en voorlichting samenkomen. De reclame doet iets vergelijkbaars: zij plaatst een alledaags product in een verhaal over groei en gezondheid.

BG-nummerBG-0037
IndexfossielJa. De melkzak met schenkkan is een indexfossiel van de vroege jaren zeventig: veranderende verpakking, massale zuivelconsumptie en televisiereclame gericht op kinderen.
AdersVoedselcultuur; consumentencultuur; verpakking; massamedia; reclame; gezondheid; landbouw; huishouden; militaire dienst.
BoorkernWat dagelijks wordt herhaald, gaat vanzelf als noodzakelijk voelen.
Burkunk-notitie

De melkzak laat zien hoe een verpakking een beleidslaag bewaart. De blauwe kan staat niet alleen in de keuken, maar ook aan het einde van een keten van productie, reclame en vertrouwen. Het afgeknipte hoekje opent tegelijk de verpakking en een historische laag.

Stratigrafie

Oppervlaktelaag — Een blauwe plastic kan met daarin een doorzichtige zak melk waarvan een hoek is afgeknipt.

Handelingslaag — De verpakking kan niet zelfstandig rechtop staan. Kan en zak moeten samen functioneren.

Reclamelaag — Melk wordt niet alleen als drank aangeboden, maar als voorwaarde voor kracht en gezondheid.

Herlezingslaag — De volwassen herinnering zet vraagtekens bij de vanzelfsprekendheid van drie glazen melk per dag.

Dieptelaag — De ervaring dat een dagelijkse gewoonte door reclame als noodzakelijke plicht kan worden gepresenteerd.

Cultuurhistorische duiding

De melkzak laat zien dat verpakkingen ook gedrag ontwerpen. De gebruiker koopt niet alleen melk, maar moet een bijbehorende kan bezitten en een vaste handeling uitvoeren.

De televisiereclame voegt daar een morele betekenis aan toe. De olifant die na drie glazen kan worden opgetild, vertaalt voedingsvoorlichting in een kinderlijk krachtbeeld.

De latere kritiek vormt een tweede cultuurlaag. Daarmee bewaart de vondst zowel de overtuigingskracht als het latere wantrouwen.

Verwante vondsten

Gast aan Tafel; Smac; Glace; VPRO-gids; PIOschop; Kookschrift.

Marlin Burkunk

Follow us

Don't be shy, get in touch. We love meeting interesting people and making new friends.

Most popular

Most discussed