Marlin BurkunkDonald Duck heeft mijn beeld van de Verenigde Staten blijvend beïnvloed. Het vrolijk weekblad bood mij tot diep in mijn middelbare schooltijd een oase van rust en tevredenheid.
Amerika was een ver land aan de andere kant van de oceaan bevolkt door exotische watervogels.
Waar de neefjes Kwik, Kwek en Kwak zonder ouders maar met hun oom in één huis leefden.
Zij met een riem om hun boeken naar school liepen.
Waar enorme ijskasten in de huiskamers stonden en de huizen een groen gazon zonder tuinhek hadden.
De Duckstadbode elke dag op dat gazon werd gesmeten en oom Dagobert elke dag een duik deed in een zwembad vol met goudstukken en daarna in een hele lange auto naar Oma Gans reed, die dan weer op een primitieve boerderij woonde en in een tuinbroek rondliep.
Het was eigenlijk te gek voor woorden. Ik zou gezworen hebben dat de vermelding HET VROLIJK WEEKBLAD altijd op de cover heeft gestaan. Google leerde mij: 1970: Op de voorplaat verdwijnt de subtitel “Een vrolijk weekblad”. Vanaf 01-1985 komt deze weer terug. Net de periode dat ik op de middelbare school zat en ik desondanks ‘de Duck’ nog steeds stuk las.
Eerste Nederlandstalige Donald Duck in 1954
Donald Duck heeft mijn beeld van de Verenigde Staten blijvend beïnvloed. Het vrolijk weekblad bood mij tot diep in mijn middelbare schooltijd een oase van rust en tevredenheid. Amerika was een ver land aan de andere kant van de oceaan bevolkt door exotische watervogels.
Waar de neefjes zonder ouders maar met hun oom in één huis leefden. Waar enorme ijskasten in de huiskamers stonden. Waar oom Dagobert elke dag een duik deed in een zwembad vol met goudstukken.
Donald Duck bood rust én een onbewuste cursus Amerika. Duckstad vermengde buitenlandse details met een vertrouwde Nederlandse weekbladcultuur. Daardoor werd een fantasiewereld een geografisch referentiekader.
Donald Duck introduceert verbeelde geografie: plaatsen die we menen te kennen voordat we er ooit zijn geweest. Duckstad is fictief, maar de invloed op het beeld van Amerika was werkelijk.
Oppervlaktelaag — Een wekelijks stripblad met een felgekleurde omslag, vaste personages en herkenbare werelden.
Leeslaag — Het blad wordt steeds opnieuw gelezen en biedt een rustige, betrouwbare plaats naast school en dagelijks leven.
Verbeeldingslaag — Duckstad fungeert als eerste voorstelling van Amerika: gazons, auto s, koelkasten, krantenjongens en pratende watervogels.
Gezinslaag — De gezinnen in Duckstad wijken af van het gewone kerngezin. Ooms, tantes, neefjes en grootmoeders dragen de verhalen; ouders zijn vaak afwezig.
Consumptielaag — Rijkdom verschijnt extreem zichtbaar in het geldpakhuis van Dagobert.
Geheugenlaag — De subtitel op de omslag blijkt niet voortdurend aanwezig te zijn geweest. Het geheugen heeft verschillende leesjaren samengevoegd tot een vertrouwd beeld.
Dieptelaag — Het verlangen naar een wereld die avontuurlijk is, maar iedere week weer in dezelfde veilige vorm terugkeert.
Donald Duck bood geen realistische beschrijving van de Verenigde Staten. Toch leverde Duckstad bouwstenen voor een Amerikaans wereldbeeld. Voorwerpen en gebruiken die in Nederland vreemd waren, werden door wekelijkse herhaling vanzelf vertrouwd.
Het blad laat ook zien hoe jeugdcultuur continuiteit kan bieden. De verhalen veranderen, maar de personages en onderlinge verhoudingen blijven herkenbaar.
De vergissing rond de subtitel is binnen de Burkunk-methode bijzonder waardevol. Zij toont dat herinneringen niet fotografisch worden opgeslagen.
Kuifje in Afrika; Biggles-pocket; Karlsson van het dak; VPRO-gids; View-Master; Thunderbirds.
