leegkiepen en overdoen

De wandtelefoon met draaischijf (1985)

Het duurde een eeuwigheid voor dat de schijf helemaal terug was als je de 0 had gedraaid. En dan dat geluid – tuut – tuut – tuut – waarnaar je bleef luisteren als de ander al de verbinding had verbroken. Het had iets eenzaams.

Wat een lelijk design hing er in onze huiskamer eigenlijk in 1985. Grijs en lomp. Op TV zag ik dat er in andere huiskamers ook andere modellen stonden. Dat kwam uiterst modern op mij over, helemaal als het tafelmodel een andere kleur had. Die witte knop werd nooit gebruikt. Hij moet iets met doorverbinden te maken hebben gehad. Je belde 008 voor inlichtingen en een andere combinatie met zes cijfers ofzo voor een mop. Jeetje. De geinlijn met Max Tailleur. Als kind begreep ik niet waarom dat altijd moppen waren over ene Sam en ene Moos. Alsof het stripfiguren waren zoals Suske en Wiske.

BG-0039 · BRP-002.039 — Boorprofiel & Verslag
Tijdlaag: 1985
2026
1985
Jeugd
Contactafdruk

Het duurde een eeuwigheid voor dat de schijf helemaal terug was als je de 0 had gedraaid. En dan dat geluid – tuut – tuut – tuut – waarnaar je bleef luisteren als de ander al de verbinding had verbroken. Het had iets eenzaams.

Wat een lelijk design hing er in onze huiskamer eigenlijk in 1985. Grijs en lomp. Op TV zag ik dat er in andere huiskamers ook andere modellen stonden. Die witte knop werd nooit gebruikt. Je belde 008 voor inlichtingen en een andere combinatie voor een mop. De geinlijn met Max Tailleur.

Beschrijving van de vondst

De telefoon maakt wachten hoorbaar en kiezen lichamelijk. Elk cijfer kost tijd. Het toestel hangt bovendien op één vaste plek, zodat telefoneren een huishoudelijke en vaak gedeelde handeling is.

BG-nummerBG-0039
IndexfossielJa. De wandtelefoon met draaischijf is een indexfossiel van de vaste, plaatsgebonden telefoniecultuur voor druktoetsen, mobiele telefoons en voortdurend digitaal contact.
AdersCommunicatie; technologie; huiselijkheid; geluid; massamedia; vormgeving; dienstverlening; modernisering; eenzaamheid.
BoorkernVerbondenheid had een vaste plek aan de muur en eindigde met een lege toon.
Burkunk-notitie

Deze vondst bewaart wachttijd als onderdeel van techniek. De vertraging was geen storing, maar de normale vorm van contact maken.

Stratigrafie

Oppervlaktelaag — Een zwaar grijs telefoontoestel dat vast aan de muur hangt, met een ronde kiesschijf, hoorn en witte knop.

Handelingslaag — Ieder cijfer vereist een volledige mechanische beweging. Vooral de nul legt een lange afstand af.

Ruimtelijke laag — Telefoneren is gebonden aan een plaats in huis. De gebruiker kan zich slechts zover verplaatsen als het snoer toestaat.

Geluidslaag — Het verbreken van contact blijft hoorbaar. Wanneer de ander heeft opgehangen, klinkt de lege lijn door.

Statuslaag — Telefoons op televisie tonen dat een alledaags apparaat ook een modeobject kan zijn.

Dieptelaag — De paradox van telefonie: een techniek voor verbinding die het einde van een gesprek juist scherp en eenzaam hoorbaar maakt.

Cultuurhistorische duiding

De draaischijf maakte de fysieke afstand tussen willen bellen en daadwerkelijk contact krijgen voelbaar. Een verkeerd cijfer betekende opnieuw beginnen. De machine dwong de gebruiker tot geduld.

Doordat het toestel aan de muur hing, was telefoneren ook een huiselijke en vaak gedeeltelijk openbare handeling.

De ongebruikte witte knop is een fraai geheugenrestant. Het voorwerp was dagelijks aanwezig, maar niet volledig begrepen.

Verwante vondsten

Cassettebandje; Tipp-Ex; RIJAM-agenda; VPRO-gids; TV-klok; analoge flipperkast.

Marlin Burkunk

Follow us

Don't be shy, get in touch. We love meeting interesting people and making new friends.

Most popular

Most discussed