Marlin BurkunkHeb jij onder de ‘hoogtezon ‘ gezeten? We vroegen het elkaar wel eens op school. Ik schaamde me rot. De afdruk van dat mallotige brilletje in je gezicht was dodelijk. Hilarisch was ook het moment toen mijn vader een keer de tijd vergat en een kwartier zat te bakken. De volgende dag moest hij naar zijn werk met een kop zo rood als een kreeft.
Het paste in de Vitamine-D hype van de jaren ’70. Onder de hoogtezon. Overal goed voor. Als kind begreep ik de naam niet. Was er ook een laagtezon dan? Het had ook iets angstaanjagends. Ik ging er nooit voor mijn plezier ‘onder’. Stelde je de tijd verkeerd in dan werd je geroosterd. Ik kon de verleiding niet weerstaan om toch, door het brilletje, in de lamp te kijken. Vooral omdat mijn moeder zei dat dit heel slecht voor je ogen was. Een vreemde, psychedelisch kijkervaring.
Inhoudelijk is deze vondst gelijk aan BG-0040 (Hoogtezon 1979). Het afwijkende jaartal maakt haar waardevol als catalogusspoor: ook een verzameling herinneringen bevat doublures en varianten die zichtbaar moeten blijven totdat de bron is vastgesteld.
Duplicaatcontrole: de verhaaltekst is gelijk aan BG-0040; alleen titel, URL en jaartal verschillen. Niet automatisch samengevoegd — twee registraties worden bewaard als varianten van dezelfde beleving.
Omdat ook een duplicaat iets onthult: herinneringen en publicaties bestaan in versies. Deze kaart voorkomt dat het verschil stilzwijgend wordt gladgestreken.
Oppervlaktelaag — Een hoogtezon met beschermbrilletje en tijdregeling, opgesteld als huishoudelijk gezondheidsapparaat.
Verzorgingslaag — Ouders gebruiken het toestel vanuit de verwachting dat kunstmatig licht de gezondheid van het gezin ondersteunt.
Gezinslaag — Het voorval met de vader verandert een ernstig gezondheidsritueel in een familieverhaal.
Schoollaag — Kinderen herkennen bij elkaar de afdruk van het brilletje. De besloten huiskamerpraktijk krijgt een openbaar vervolg.
Angstlaag — Het apparaat straalt zoveel kracht uit dat verkeerd gebruik als roosteren wordt ervaren.
Dieptelaag — Het geloof dat een technisch apparaat iets ontbrekends kan aanvullen.
De hoogtezon past in een leefwereld waarin nieuwe apparaten niet alleen gemak, maar ook verbetering beloofden.
Het ritueel vraagt vertrouwen: de gebruiker zit stil voor een onnatuurlijk fel licht omdat volwassenen zeggen dat dit goed is. Voor het kind blijft die heilzame bedoeling vermengd met angst.
De dubbele registratie als BG-0040 en BG-0041 is relevant: een archief bevat niet alleen unieke voorwerpen, maar ook herhalingen, varianten en verschoven dateringen.
Tom Tit; Boldoot; Oliespuit; melkzak met blauwe schenkkan; TV-klok.
