Marlin BurkunkDe Geheugen Groeve
Door Dan Kamminga – https://www.flickr.com/photos/42126397@N00/98463212/, CC BY 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=15217292
De aapjes, die eerst versteend leken, gaan bewegen en er klinkt een heel orkest. En dan het moment dat het kwartje ‘op’ was. Altijd bewoog er nog een aapje. Als een soort stuiptrekking…
De aapjes, die eerst versteend leken, gaan bewegen en er klinkt een heel orkest. En dan het moment dat het kwartje ‘op’ was. Altijd bewoog er nog een aapje. Als een soort stuiptrekking…
De Bimbo Box verkoopt geen product maar enkele minuten bezieling. De overgang van stilstand naar beweging is het wonder; het laatste aapje na afloop maakt ook de dood van de illusie zichtbaar.
Deze vondst behoort tot de archeologie van betaalde verwondering: een kwartje opent een tijdelijke wereld en sluit haar even onverbiddelijk weer. Vooral het laatste stuiptrekkende figuurtje maakt de herinnering onvergetelijk.
Oppervlaktelaag — Een groep onbeweeglijke apenfiguren die gezamenlijk een orkest voorstellen.
Activeringslaag — Het kwartje brengt het tafereel tot leven. Stilstaande figuren gaan bewegen en geluid vult de ruimte.
Tijdslaag — De duur van de voorstelling is gekoppeld aan de munt. Het kind ziet en hoort hoe de gekochte tijd verstrijkt.
Warenhuislaag — V&D is niet alleen een plaats waar goederen worden verkocht, maar biedt ook spektakel en geluid.
Eindlaag — Het stoppen verloopt niet gelijktijdig. Het laatste bewegende aapje maakt het mechaniek zichtbaar achter de illusie.
Dieptelaag — De verwondering dat dode materie door een klein gebaar tijdelijk tot leven kan komen.
De aapjes bevinden zich op de grens tussen speelgoed, automaat en voorstelling. De toeschouwer bestuurt het verhaal niet. Hij betaalt en kijkt hoe het mechaniek zijn vaste programma uitvoert.
Het kwartje maakt de economische structuur zichtbaar. Verwondering wordt in tijdseenheden verkocht.
Het laatste bewegende aapje is de beslissende herinnering. De voorstelling sterft niet netjes uit, maar hapert. Juist daardoor wordt zichtbaar dat achter de dieren tandwielen en veren schuilgaan.
Analoge flipperkast; Pac-Man; De Poenschepper; TV-klok; View-Master; VPRO-gids.
